februari 2017

dinsdag 6 december 2011

Afstand van woning tot ziekenhuis stijgt

De Balans van de Leefomgeving (2016) stelt dat bereikbaarheid het product is van nabijheid, snelheid en de mogelijkheid om met verschillende vervoerwijzen op de bestemming te komen. Snel kunnen reizen is gunstig voor de bereikbaarheid, maar vooral de nabijheid bepaalt hoe snel je ergens bent. 

Als voorzieningen in de buurt zijn, verbetert dat de bereikbaarheid omdat locaties sneller bereikt kunnen worden. Ook loop of fiets je eerder naar bestemmingen als ze in de buurt zijn. De bereikbaarheid verbetert zonder dat de automobiliteit toeneemt. Dit verbetert de luchtkwaliteit, de conditie van mensen en zorgt voor minder CO2-uitstoot. Ook is er minder energie nodig om de dagelijkse activiteiten uit te voeren, wat kosten bespaart. Het verhogen van de snelheid leidt vaak tot meer kilometers, die minder duurzaam worden gemaakt.

De studie ‘Ruimtelijke kenmerken, geografischebereikbaarheid en reisgedrag’ van het Kennisinstituut voor Mobiliteit(2016) beschrijft zes zogenaamde ruimtelijkeontwerpprincipes, die kortere reisafstanden kunnen realiseren:
  • dichtheid (density);
  • functiemenging (diversity);
  • ontwerp (design);
  • bereikbaarheid van de bestemming (destination accessibility);
  • afstand tot openbaar vervoer (distance to transit (stop));
  • en tenslotte: verkeersmanagement (demand management);
De conclusie van de studie luidt dat van al deze d-variabelen de geografische bereikbaarheid van bestemmingen (destination accessibility) het sterkst geassocieerd wordt met de totaal afgelegde afstand. Om hier inzicht in te geven worden in dit dashboard afstanden tot voorzieningen en ontsluitingsmogelijkheden per regio en (type) gemeente met elkaar vergeleken. Hieruit blijkt dat afstand een belangrijke factor is in de keuze van het vervoermiddel.

Supermarkten

Zo is de gemiddelde afstand naar supermarkten 0,9 km. Al bij afstanden groter dan 1 km krijgt het autogebruik de overhand (zie figuur 6 in de paragraaf Supermarkten). Kleine verschillen in de afstanden bepalen de keuze van de vervoerswijze.

Onderwijs

Ook bij scholen blijken afstanden nauw te luisteren: binnen 500 meter is lopen veruit favoriet, terwijl boven 2 km de auto een heel populair vervoermiddel is om kinderen naar de basisschool te brengen. Van de middelbare scholieren die meer dan 5 km van hun school wonen fietst de meerderheid echter. Leeftijd speelt dus ook een rol in de gekozen wijze van vervoer.

Zorg 

De afstanden naar huisartsen en ziekenhuizen verschillen per gemeente enorm en daarmee dus ook de bereikbaarheid. Bij de meeste gemeenten neemt de afstand van woning tot zorginstelling toe.

Station en oprit

En als we werk willen maken van ketenmobiliteit, dan blijkt de afstand tot treinstations meestal niet de zwakste schakel te zijn: in de meeste gemeenten blijken de inwoners gemiddeld op fietsafstand van een station te wonen.

Ruimtelijke ordening en nieuwbouwwijken

Het verschil in bijdrage aan extra mobiliteit van verschillende nieuwbouwvarianten kan aanzienlijk zijn. De bijdrage van projecten gericht op geconcentreerde ruimtelijke ontwikkeling op de totale mobiliteit is echter wel beperkt, omdat nieuwbouw een relatief klein deel uitmaakt van de totale woningvoorraad (PBL, 2009). Op langere termijn echter worden oude gebouwen vervangen door nieuwe en/of veranderende functies. Daarom is bundeling van activiteiten wel van belang voor een duurzame bereikbaarheid.

Stedelijkheidsgraad

Een erg bepalende factor in de bereikbaarheid en vervoerwijzekeuze blijkt ook de stedelijkheidsgraad te zijn. In de grote steden zijn de afstanden tot voorzieningen als supermarkten, scholen en artsen gemiddeld tot ruim 5 keer kleiner dan in de niet stedelijke gebieden. Ook de afstanden tot treinstations en tot de oprit van een snelweg zijn tot ruim 5 keer kleiner in stedelijke gebieden.

Vestigingslocatie

Naast de nabijheid van voorzieningen is snelheid natuurlijk van belang voor de bereikbaarheid. Zo speelt congestie een steeds belangrijker rol in de keuze van de vestigingsplaats van bedrijven. In de vervoerwijzekeuze speelt congestie echter nauwelijks een rol.

In het dashboard over snelheid vindt u meer informatie over snelheid als indicatie voor de bereikbaarheid. Hierin is onder andere de bereikbaarheidsindicator opgenomen die het ministerie van I&M heeft ontwikkeld.

In het dashboard over voetgangers vindt u meer informatie over de rol van langzame modaliteiten, zoals lopen.

In het dashboard over openbaar vervoer vindt u meer over de afstand tot bus- en treinhaltes.

Lees verder in:

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen